Gudsekop

Details over het schip Gudsekop, BHS nummer 10106


Algemene gegevens
BHS-nummer Scheepsnaam Type schip Gebouwd van Bouwjaar Werf Plaats van de werf
10106 Gudsekop skūtsje ijzer in 1908 A. van der Zee Joure
Gebied en vracht
Oorspronkelijk vaargebied Oorspronkelijk soort vracht Huidige ligplaats
Friesland aardappelen Friesland
Korte geschiedenis van dit schip
Dit schip is gebouwd te Joure op de werf van Auke van der Zee in opdracht van C. Walma, aardappelschipper in de omgeving van Dokkum. In 1919 wordt het verkocht aan aardappelgroothandelaar Doevedans uit Sneek, die er onder de naam Friesland mee naar de aardappelveiling in Berlikum vaart. Als het zeilschip de concurrentie met het wegvervoer niet meer aan kan, wordt de Friesland voor een zacht prijsje doorverkocht aan de zeeverkennersgroep Greate Pier uit Sneek. Zij dopen het schip Gudsekop. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ligt het schip stil, maar na de oorlog nemen de zeeverkenners het inmiddels verwaarloosde schip weer in gebruik. In 1959 krijgt de vaste schipper van de Gudsekop een hartaanval aan het roer en overlijdt. Het schip wordt te koop aangeboden aan de regelmatige huurder SKR/VCJC die door een bod van 3250 guldens eigenaar wordt van de Gudsekop.
De Gudsekop functioneert in die jaren als moederschip voor de open zeilboten bij jongerenkampen. De belangstelling hiervoor is geleidelijk afgenomen en het accent verschuift naar opleidingen. In 1998 is het schip in een zelfstandige stichting ‘De Gudsekop’ opgenomen met als doelstellingen behoud van authenticiteit van schip en manier van varen en het aanbieden van goedkope jongerenvakanties en platbodemtrainingen.
Nu wordt door een vrijwillige bemanning en betalende gasten over de Friese wateren gevaren op zeil, met hulp van bomen en jaaglijn. Een motor blijft afwezig en dat vereist van de schippers en maten een hoog vaardigheidsniveau, wat bij de trainingen wordt overgedragen.
Illustraties:
Klik hier voor de afbeelding

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding De GUDSEKOP uit 1908 bij de reunie 2012 van de LVBHB in Hasselt
Cameramodel NIKON D90 Belichtingstijd 1/200 sec (0,005) F-getal f/6,3 ISO/ASA-waarde 200 Tijdstip gegevensaanmaak 27 jul 2012 11:31 Brandpuntsafstand 22 mm
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gudsekop_%28ship,_1908%29
Gemaakt op/in: 27 juli 2012, 11:31:52
Foto: Simon J. de Waard.
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding De Gudsekop aan de wind
Gemaakt op/in: september 2010
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding Gudekop in de regen, zonder motor, bomend onder de brug door
De tweede dag van de LVBHB reünie in 2011 stroomde het van de regen. De Gudskop maakt zich op om, bomend en met de mast plat, de Slauerhofbrug in Leeuwarden te nemen
Gemaakt op/in: 23 juli 2011
Foto: Jan Sepp.
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Websites:
Dit schip komt voor op de website:
(tip: Klik op onderstaande link. De website opent dan in een nieuw venster.)
http://www.gudsekop.nl
Beschrijving Trefwoorden Bijzonderheden
- - -
Maten
Lengte Breedte Diepgang Holte Tonnage Hoogte mast
13 m 15 cm 3 m 20 cm 1 m 07 cm 18,000 ton
Motoren:
Merk Type Serienr. Bouwjaar Nieuw of gereviseerd? Jaar geplaatst Jaar afgedankt
is niet aanwezig. Overig
Verhalen over dit schip:
De Gudsekop is in 1908 gebouwd op de werf van Auke van der Zee te Joure.
Opdrachtgever voor de bouw is C. Walma, aardappelschipper met als vaargebied de
streek rondom Dokkum. In 1919 wordt de Gudsekop verkocht aan
aardappelgroothandelaar Doevedans uit Sneek. Om zijn pakhuis te bevoorraden
wordt op en neer gevaren naar de aardappelveiling in Berlikum. In deze periode
draagt het schip de naam Friesland. Het vervoer over de weg begint langzaam
maar zeker te winnen van het scheepsvervoer over de binnenwateren en de
Friesland wordt voor een zacht prijsje doorverkocht aan de zeeverkenners Greate
Pier uit Sneek. Zij geven het schip de huidige naam Gudsekop.
Tijdens de tweede wereldoorlog ligt het schip stil. Na de oorlog wordt het
verwaarloosde schip door de zeeverkenners in gebruik genomen. Omdat het
onderhoud van het schip een kostbare zaak is, wordt de Gudsekop vanaf 1952 ook
aan andere organisaties verhuurd. Een vaste klant wordt de Vrijzinnige
Christelijke Jeugd Centrale (de latere Stichting Kamp- en Reiswerk, (SKR/VCJC).
De doelstelling van deze organisatie is het bieden van low-budget vakanties. In
1959 krijgt de vaste schipper van de Gudsekop een hartaanval aan het roer en
overlijdt. Het was voor de zeeverkenners moeilijk om het schip in de vaart te
houden en na verlies van de deskundige schipper wordt het schip dan ook te koop
aangeboden. De SKR/VCJC mag als eerste een bod doen en voor fl 3250,- wordt zij
eigenaar van de Gudsekop.
In de jarendie volgen worden de zomers van de Gudsekop gevuld met het varen van
jongeren-kampen, waarbij het schip meestal gevolgd wordt door een aantal open
zeilboten. De afgelopen tien jaar is de belangstelling voor zeilkampen onder
jongeren sterk afgenomen en zijn de aktiviteiten verlegd naar het varen van
weken en weekeinden voor iedereen. Omdat het varen met een skūtsje zonder motor
de nodige deskundigheid vereist, is er een eigen schippersopleiding gestart.
Deze trainingen zijn inmiddels uitgegroeid tot één van de belangrijkste
aktiviteiten op het schip en de kwaliteit ervan wordt dan ook buiten de
"Gudsekop kring" alom geprezen.
Sinds de bouw van het schip zijn er enkele veranderingen aangebracht. De
padvinders hebben verstaging aan laten brengen, omdat ze de mast niet
vertrouwden. De SKR/VCJC heeft de roef vernieuwd en iets vergroot. In de jaren
'70 is in verband met veiligheidsvoorschriften een stalen gasbun ingebouwd. Wat
betreft sanitair is er niets veranderd. Een emmer funktioneert uitstekend als
toilet en de watervoorraad aan boord bevindt zich in (kunstof) melkbussen.
Daarnaast heeft het schip nog vele 'originele' details; het belangrijkste is
het ontbreken van een motor. Het schip wordt nog altijd door de elementen en
spierkracht voortbewogen. De wedstrijdcommissie van het skūtsjesilen heeft
vanaf 1998 het verplicht varen met katoenen zeilen afgeschaft. De Gudsekop
vaart op dit moment nog steeds met een katoenen tuig en manilla vallen.
Hopelijk kan in de toekomst deze authenticiteit gecontinueerd worden.
Voor het onderhoud en de exploitatie van de Gudsekop is door het
SKR/VCJC-bestuur de Gudsekop Syl Kommissie (GSK) in het leven geroepen. Deze
groep enthousiaste vrijwilligers heeft ervoor gezorgd, dat de Gudsekop na
zoveel jaren nog goed en zelfstandig functioneert. Anno 1997 is het bestuur van
mening, dat de oorspronkelijke doelstellingen van de stichting niet meer passen
in de huidige maatschappij. Het voornemen is om de stichting begin 1998 op te
heffen en de Gudsekop onder te brengen in een nieuw op te richten stichting: de
Stichting de Gudsekop. De huidige GSK-leden zullen het bestuur vormen van deze
nieuwe stichting. Het doel van die stichting wordt: de Gudsekop in de meest
originele staat behouden en laten varen.
Kortom, de Gudsekop is een uniek scheepje waar niet alleen de opvarenden van
genieten. Het is ook een lust voor het oog om de Gudsekop door het Friese land
te zien zeilen of zich een weg te zien banen door de talrijke steden en dorpen,
waarbij even snel de mast wordt gestreken voor een vaste brug. De Gudsekop doet
niet voor niets fotografen, professioneel en amateur, regelmatig uit de auto
springen om een mooi plaatje te maken. Dat plaatje moet hoe dan ook bewaard
blijven!











Bijzonderheden
Geen motor, voorstuwing door zeil en bomen