Vriendentrouw

Details over het schip Vriendentrouw, BHS nummer 11430


Algemene gegevens
BHS-nummer Scheepsnaam Type schip Gebouwd van Bouwjaar Werf Plaats van de werf
11430 Vriendentrouw Groninger tjalk staalijzer in 1894 ? Waterhuizen
Gebied en vracht
Oorspronkelijk vaargebied Oorspronkelijk soort vracht Huidige ligplaats
Nederland Turf, later diversen o.a. aardappelen Friesland
Korte geschiedenis van dit schip
Van de historie van het schip weten we tot 1919 weinig, alleen dat het schip in 1894 voor Melle van Wijngaarden in Waterhuizen is gebouwd met als naam Nieuwe Zorg. In 1900 is het verkocht aan Albert Hemstede uit Hoogeveen, die het schip Anna Elisabeth noemde.
In 1919 kocht Piet Smit uit Hoogeveen het schip en heeft er, onder zeil en later met een opduwer, tot 1959 vracht mee gevaren: onder andere houten spanen van Hoogeveen naar Griendtsveen en vandaar weer balen turf, die met die spanen waren samengebonden, terug naar de steenfabrieken langs de Gelderse IJssel. Daar laadde hij dan weer stenen voor Hoogeveen.

Toen hij tijdens de oorlog bij een reis naar Almelo geen brandstof meer had voor de opduwer en de zeilen hees (Dit tegen de zin van de inwoners van Vroomshoop) hadden Engelse jagers hem snel in het vizier en is de roef van het schip in brand geschoten. Bij het herstel van de brandschade is het houten roefdak vervangen door een hoger stalen dak (nog goed te zien aan de rij klinknagels).

Om goed te kunnen zeilen moet de mast op tweederde van het schip staan. Dat was ook bij dit schip zo, maar toen het schip losse lading, zoals aardappelen, ging vervoeren, was het zogenaamde kistluik waarmee je in het voorste deel van het ruim kwam, te klein voor de grijpers. Daarom heeft Smit de mast naar voren geplaatst, zodat hij één groot ruim had. De mindere zeileigenschappen werden met de opduwer opgevangen.
Illustraties:
Klik hier voor de afbeelding

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding De VRIENDENTROUW op de Tjonger bij de sluis
-
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vriendentrouw_%28ship,_1894%29
Gemaakt op/in: 24 juni 2010
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding De VRIENDENTROUW op het Apeldoorns Kanaal onderweg naar de reunie van de LVBHB in 2012
Cameramodel NIKON D90 Belichtingstijd 1/250 sec (0,004) F-getal f/8 ISO/ASA-waarde 200 Tijdstip gegevensaanmaak 24 jul 2012 12:42 Brandpuntsafstand 29 mm
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vriendentrouw_%28ship,_1894%29
Gemaakt op/in: 24 juli 2012, 12:42:07
Foto: Simon J. de Waard.
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding Tjalk Vriendentrouw bij invaart Sluis 2 in de Tjonger.
Gemaakt op/in: september 2012
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding Schip wachtend op lading bij Westervoort
De schepen lagen hier vaak te wachten op een lading op de schippersbeurs.
Gemaakt op/in: rond 1950
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding Tjalk Vriendentrouw in de vijftiger jaren.
Gemaakt op/in: ongeveer 1950
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Klik hier voor de afbeelding Tjalk Vriendentrouw heeft zijn mast terug
Gemaakt op/in: 27 april 2016
Foto: E.R. Gerding.
Creative Commons Licentie

Klik op de thumbnail voor een grotere illustratie (opent in een nieuw venster).
Maten
Lengte Breedte Diepgang Holte Tonnage Hoogte mast
24 m 00 cm 4 m 58 cm 0 m 68 cm 37,148 ton
Brandmerken:
Gegevens van het kadasternummer (brandmerk) “1283 B Gron 1930”
Brandmerk Naam eigenaar (vlgns kadaster) Naam schip (vlgns kadaster) Bijzonderheden
1283 B Gron 1930 Geanonimiseerd. Alleen zichtbaar voor LVBHB-leden. Vriendentrouw Blijkens de akte was nieuwe teboekstelling nodig ivm een wetswijziging.
Gegevens van het kadasternummer (brandmerk) “4896 Gron 1894”
Brandmerk Naam eigenaar (vlgns kadaster) Naam schip (vlgns kadaster) Bijzonderheden
4896 Gron 1894 Geanonimiseerd. Alleen zichtbaar voor LVBHB-leden. Nieuwe Zorg -
Motoren:
Merk Type Serienr. Bouwjaar Nieuw of gereviseerd? Jaar geplaatst Jaar afgedankt
DAF 575 A39926 Gereviseerd 1976
Verhalen over dit schip:
De geschiedenis van de Vriendentrouw
We weten niet veel over de ontstaansgeschiedenis van deze tjalk. Hij is in 1894 onder de naam Nieuwe Zorg in Waterhuizen gebouwd voor Melle van Wijngaarden uit Groningen.
In 1899 verkocht van Wijngaarden het schip aan een Groningse handelaar in schepen, Hendrikus Drent, die het schip in 1901 doorverkocht aan Albertus Hemstede uit Hoogeveen. Hij gaf het schip de naam Anna Elisabeth.
Er werd turf vanuit Drenthe mee gevaren.
Vanaf 1919, toen Piet Thomas Smit eigenaar werd van de tjalk, weten we meer. Het schip heette toen Vriendentrouw en had als thuishaven Hoogeveen. De werfbeurten vonden bij Scholten plaats. Er werd niet alleen turf vervoerd, maar ook hout en andere zaken en in de oorlog aardappelen.
In de tweede wereldoorlog is bij een beschieting bij Vriezenveen de roef in brand geschoten. Bij het herstel is de roef verhoogd.
Het schip zou op kosten van de spoorwegen zijn zware anker(lier) hebben gekregen ivm de schipbrug in de IJssel.
In 1937 kreeg het schip zijn eerste opduwer met een T-ford en later een Pontiac.
Na de oorlog is de mast naar voren geplaatst, zodat er gemakkelijker geladen kon worden (zie foto).

Het schip is in 1959 overgenomen door Gerritjan Brakel, die op een baggerschip werkte en op de tjalk, toen Roelwil geheten, woonde.
We vonden in 1971 het schip volledig wit geschilderd in Maasdriel met de oude naamplanken nog in het ruim. Nadat we eerst met een opduwer hebben gevaren, is er later een DAF motor ingebouwd. Investeringen in het schip om het bewoon- en vaarbaar te houden hebben tot nu verhinderd om er een mast op te zetten.
Omdat er steeds minder rekening wordt gehouden met slecht wendbare schepen (en we het varen verleren), zijn we in 2002 gezwicht voor een boegschroef.
In 2004 is het ruim als woning gerenoveerd en in 2006 is de roef opnieuw ingetimmerd. In 2007/2008 gevolgd door het achteronder, waarbij we het origineel zo veel mogelijk hebben aangehouden. Daarbij is de oude techniek van het “houten”en “marmeren” gebruikt. Dat wil zeggen dat het hout zo beschilderd is dat het van (duur) eiken, teak en marmer lijkt.
De thuishaven van het schip is nu Heerenveen, waar de gemeente ligplaatsen voor oude schepen heeft gereserveerd.